รำวงสาวบ้านแต้
บ้านคนรักสุนทราภรณ์ www.websuntaraporn.com
     คำร้อง ธรรมนูญ แสงรังษี
ทำนอง ธนิต ผลประเสริฐ     
บ้านคนรักสุนทราภรณ์ websuntaraporn.com
(สร้อย)
พร้อม) เดี่ยนสามนกกาเหว่ามันฮ้อง
ยูงทองมันมาฮ้องไหว้วอน
หมู่หญิง) จากไปสวีวี่วี
หมู่ชาย) จากไปสวีวี่วี
หมู่หญิง) ถ้าบุญเฮามีคงจะได้เจอกัน
หมู่ชาย) ถ้าบุญเฮามีคงจะได้เจอกัน

หญิง) จากไปตั้งแต่วันตี้ห้า
หมู่หญิง) วันตี้ห้าเดือนกันยายน
หญิง) พอศอสองสี่เก้าเก้า
หมู่หญิง) พอศอสองสี่เก้าเก้า
หญิง) เจ้าสิอ่องไล้เด้อเฮ็ดเพ้อเซ่อถือกระด้งฟัดข้าว
เจ้าสิอ่องไล่แม่สาวบ้านแต่ขี่ซักขะยาน
หมู่หญิง) สาวบ้านแต่ขี่ซักขะยาน

ชาย) จดหมายไปสองซาบับ
ได้ฮับหรือเปล่าคนดี
จากไปสวีวี่วี
หมู่ชาย) จากไปสวีวี่วี
ชาย) ถ้าบุญสันมีคงจะได้เชยชม
หมู่ชาย) ถ้าบุญสันมีคงจะได้ชมเชย

ซ้ำ (สร้อย)

ชาย) สายัณห์ตะวันแล่แล่
สาวบ้านแต้ขี่รถซักขะยาน
ขี่ไปทุกถิ่นสถาน
หมู่ชาย) ขี่ไปทุกถิ่นสถาน
ชาย) ขี่รถซักขะยานไปกะสันไหมเธอ
หมู่ชาย) ขี่รถซักขะยานไปกะสันไหมเธอ

หญิง) เสียใจบ้านอยู่ไกลไปหน่อย
กล้วยอ้อยเป็นแต่ป่าสอนลอน
ขี่ไปจนหัวเข่าเหนื่อยอ่อน
หมู่หญิง) ขี่ไปจนหัวเข่าเหนื่อยอ่อน
หญิง) เป็นป่าสอนลอนคือเกษตรสมบูรณ์
หมู่หญิง) เป็นป่าสอนลอนคือเกษตรสมบูรณ์

ซ้ำ (สร้อย) 2 เที่ยว

บ้านคนรักสุนทราภรณ์ www.websuntaraporn.com
....................................................
เอื้อเฟื้อโดย... ป้อม (ขจรศักดิ์) / เทพกร บวรศิลป์
© แจ้งแก้ไขคำผิดหรือเพิ่มเติมข้อมูลของบทเพลงนี้ได้ที่ กังหันลม หรือนิมิตสวรรค์

ผู้ขับร้อง : ศรีสุดา รัชตะวรรณ-เลิศ ประสมทรัพย์ นำหมู่

ลำนำเพลง คลิกที่นี่

เกร็ดเพลง
1. เพลงนี้มีคำว่า "เกษตรสมบูรณ์" ซึ่งหมายถึงอำเภอหนึ่ง ในจังหวัดชัยภูมิ
2. "บ้านแต้" เป็นหมู่บ้านหนึ่ง อยู่ในตำบลธาตุ อำเภอรัตนบุรี จังหวัดสุรินทร์
2. เป็นเพลงรำวงที่สร้างชื่อเสียงให้กับวงดนตรีสุนทราภรณ์เป็นอย่างมาก
3. บันทึกเสียงประมาณปี 2512 ในระบบสเตริโอสมบูรณ์แบบ
ป้อม (ขจรศักดิ์) / เทพกร บวรศิลป์
© คุณธรรมนุญ แสงรังษี ผู้แต่งคำร้องเพลงนี้ได้กรุณาเล่าให้ฟังว่าเพลงนี้แต่งขึ้นราวปี2502 ซึ่งขณะนั้นคุณธรรมนูญ รับราชการอยู่ในกรมประชาสัมพันธ์ ในตำแหน่งผู้สื่อข่าว และรู้จักคุ้นเคยเป็นอันดีกับข้าราชการแผนกบันเทิง อันมีคุณครูเอื้อ สุนทรสนานเป็นหัวหน้า ซึ่งคุณธรรมนูญสนิทสนมกับครูธนิต ผลประเสริฐ เป็นพิเศษ เรียกครูธนิตว่า "พี่เรือง" วันหนึ่งคุณธรรมนูญได้รับคำสั่งให้ติดตาม ฯพณฯจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ไปตรวจราชการในภาคอีสาน ก่อนไปก็มารำลามิตรสหายที่รู้จักชอบพอกัน คุณครูเอื้อได้แนะว่าทางภาคอีสานมีเพลงพื้นบ้านดีๆ ถ้าเป็นไปได้หาเพลงมาดัดแปลงทำนองคำร้องได้ ก็จะมีเพลงใหม่ขึ้นมาอีก คุณธรรมนูญก็คิดว่าน่าสนใจที่จะลองทำดู ก็ไปได้เพลงพื้นบ้านทางอีสานมาเพลงหนึ่ง ประกอบกับในสมัยนั้นมีคนชนบททางภาคอีสานนิยมอพยพย้ายถิ่นมาทำงานในเมืองใหญ่มากขึ้น หลายๆ คนต้องจากบ้าน จากคนรัก จากครอบครัวมา คุณธรรมนูญได้แรงบันดาลใจจากตรงนี้มาเป็นเนื้อร้อง พอกลับมาก็ตั้งใจจะเอาไปให้ที่วงดนตรีสากลกรมประชาสัมพันธ์ บังเอิญว่าไปเจอะครูธนิตก่อน ครูธนิตจึงขอเอาไว้ และได้นำไปใส่ทำนองบรรเลงกับวงดนตรีของท่าน (ไม่แน่ใจว่าจะเป็นศิษย์จามร หรือธนิตสรณ์)เป็นเวลากว่า 2 ปี เพลงก็ไม่ค่อยรู้จักเท่าที่ควร จนกระทั่งนำมาให้คุณครูเอื้อ ซึ่งท่านก็ได้จัดการให้เรียบเรียงเสียงประสานใหม่ แล้วนำออกบรรเลง ก็ประสบความสำเร็จ และมีเพลงหนุ่มบ้านแต้ตามออกมาอีก.....(จากการสัมภาษณ์คุณธรรมนูญ แสงรังษี....เมื่อวันที่ ๑๑ มีนาคม ๒๕๔๖)
พรานทะเล(หนุ่ม)
© โอ้ สาวบ้านแต้กึ่งศตวรรรษ (พ.ศ.2499)
ชมพ
© กระผมเคยอยู่อำเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ ในช่วงเพลงนี้ดังมาก ๆ กระผมดังเรียนชั้นประถม และทราบว่าชื่อสถานที่ในเนื้อเพลงมีครบ ดังนั้น บ้านแต้ ก็เป็นตำบลหนึ่งของอำเภอเกษตรสมบูรณ์ จึงเรียนมาเพื่อพิจารณา
เกษตร
© ผมอยู่ชัยภูมิ เกิดที่ชัยภูมิพ.ศ. 2524 ตอนนี้ผมอายุ 27 ปีแล้ว เคยได้ยินเพลงนี้จนชินครับ และภาคภูมิใจในจังหวัดชัยภูมิมาก และมีอีกเพลงคือ ทุ่งลุยลาย หรือ คิดถึงทุ่งลุยลาย ต.ทุ่งลุยลาย อ.คอนสาร จ.ชัยภูมิ มีอยู่จริง และได้ยินเล่าต่อกันมาว่า ครูเพลงจาก กทม.เข้ามาเที่ยวเขื่อนจุฬาภรณ์ ผ่านทุ่งลุยลาย ได้แวะกินเหล้าที่นั้น ด้วยอัธยาศัยของชาวอีสานคุ้นเคยกัน ไอ้จุบ ไอ้จ๋อยที่มีชื่อในเนื้อเพลงร้องเพลงในวงเหล้าเห็นว่า เป็นเพลงสนุก จึงขอซื้อ ราคา แค่ 1 เมา เท่านั้นเอง และให้เย็นจิต พรเทวี ร้องสร้างความโด่งดังมากครับ และมีเพลงอีกมาที่มาจากชัยภูมิมากมาย
โอ
© เคยนำแผ่นเสียงเพลงสาวบ้านแต้(ระบบเสียง Stereo จริงๆ)ไปเปิดกระหึ่มที่หอประชุมมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด(Stanford University, California) มหาวิทยาลัยระดับ TOP 5 ของโลก ราวเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2511 ท่ามกลางนักเรียน AFS จากหลายประเทศที่จัดการแสดงกิจกรรมบนเวที พวกเรานักเรียน AFS (รุ่น 7) จากประเทศไทย จำนวน 139 คนที่เข้ารับการปฐมนิเทศ(Orientation) ก่อนแยกย้ายไปอยู่ทั่วสหรัฐฯ ได้ขึ้นเวทีรำวงกันสนุกมาก มีชาวต่างชาติมาร่วมแจมด้วย แผ่นเสียงชุดนั้นผมยังฝากไว้ที่บ้านครอบครัวอุปถัมภ์ที่เมือง Patterson รัฐ California อยู่จนทุกวันนี้

ในฐานะเป็นคนเกิดที่นั่น ขออนุญาตเรียนท่านเรื่อง "บ้านแต้" ดังนี้ บ้านแต้เป็นหมู่บ้านหนึ่งขึ้นกับตำบลบ้านยาง ชื่อเป็นทางการคือ "บ้านหนองแต้" อยู่ห่างจากบ้านยางซึ่งเป็นที่ตั้งของอำเภอเกษตรสมบูรณ์ ราว 7-8 ก.ม. สมัยเป็นเด็กหนุ่ม(Teenager) ช่วงปิดเทอมก็กลับบ้าน ขี่จักรยานไปพร้อมกับเพื่อนๆ เที่ยวจีบสาวบ้านกำแพง - บ้านเมืองเก่า - และบ้านแต้ อยู่บ่อยๆตามประสาเด็กหนุ่ม จักรยานที่ขี่สมัยนั้นแพงนะครับ ยี่ห้อ Humber กับ Raleigh เชียวแหละ Humber เป็นจักรยานชั้นดีจากอังกฤษ มี 3 เกียร์ ส่วน Raleigh ก็เช่นกัน ของดีจากเมือง Nottingham อังกฤษ สมัยนั้นใครขี่จักรยาน 2 ยี่ห้อนี้สาวๆชอบซ้อนท้ายนะครับ
คนบ้านยาง
© เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง "สาวบ้านแต้" ที่สมบัติ เมทนีเล่นนะครับ
( เผอิญว่าช่องไทยพีบีเอสนำออกฉายทางโทรทัศน์ช่วงปีใหม่ครับ จำได้ )
การ์ฟิลด์
© ไปสวีวี่วี หมายถึง อ.สวี จ.ชุมพร
การ์ฟิลด์
© สวีวี่วี หมายถึง เป็นคำขยายความของเนื้อเพลงในวรรคที่ว่า จากไปสวีวี่วี ๆ ถ้าบุญเฮ้ามีคงจะได้เจอกัน ๆ ซึ่งขยายคำว่าจากไปแล้วเหมือนกับว่าคงจะไม่ได้เจอกันอีกนานและเป็นคำที่ใช้สัมผัสลงในวรรคให้มีความไพเราะ
ไก่คนเกษตร
© พอดีเป็นคนเกษตรสมบูรณ์ อยากได้นี้แบบมีคนร้องและมีเฉพาะดนตรี จะใช้เป็นเสียงประกอบเกี่ยวกับการทำงานค่ะ aspirana_na@hotmail.com
okok
© ดีใจ อิอิ

จะเอาเพลงนี้แหละไปสอบร้อง

รับรองไม่ซ้ำใครชัวร์ ^^
ลูกปลา
© เป็นดีเจจนๆ อยากได้เพลงสาวบ้านแต้ จูบประทับใจ ไปเล่นในรายการบ้าง หาซื้อก็ไม่มี ขอใครได้บ้างคะ ?daw106@hotmail.com ขอบพระคุณล่วงหน้าค่ะ.
daw
© ชอบมาก่จะเอาไปสอนให้เด้กอนุบาลได้เต้นค่ะ
น้อยหน่า
© อยากได้แบบการแต่งกายชองสาวบ้านแต้ค่ะ ช่วยหน่อยนะค่ะ
ครูอนุบาล
© เมื่อตอนที่เพลงนี้ออกใหม่ๆ มีผู้สงสัยว่า “จากไปสวีวี่วี” แปลว่าอะไร ขออธิบายดังนี้
ในที่นี้มีคำอยู่สองคำ คือ คำว่า “สา” และคำว่า “วี่วี่” คำว่า “สา” นั้นมีความหมายอย่างเดียวกับคำว่า “เสีย” ในภาษาภาคกลาง เราคงจะเคยได้ยินคนในชนบทโดยเฉพาะผู้เฒ่าผู้แก่พูดกับเด็กๆ ว่า “กินสา” “นอนสา” ความหมายก็อย่างเดียวกับคำว่า “กินเสีย” “นอนเสีย” ในภาคกลาง
ส่วนคำว่า “วี่วี่” นั้นแปลว่า “ลิบลับ” คำ “จากไปสาวี่วี่” ความหมายก็คือ “จากไปเสียไกลลิบลับ” นั่นเอง วรรคนี้เมื่อกลายมาเป็นเพลงก็เพี้ยนมาเป็น “จากไปสวีวี่วี” อย่างที่ได้ยินกันนั่นแหละครับ
“กระจอกดง”
“กระจอกดง”
© “สา” ตรงกับคำไทยกลางว่า “ซะ” เป็นคำธรรมดา เช่น กินฃ้าวซะ กินซะพุงกางเลยนะ เป็นต้น Pd.25530306
ครองแผน ฉายธรรม
© สวัสดีครับ ผมตามเข้ามาอ่านจากกระทู้ที่ผมตั้งในพันทิป
ไม่ทราบว่าพอจะมีผู้ใด อนุเคราะห์คำแปลได้ไหมครับ
ผมคนกรุงเทพแท้ๆ เลย อ่านไปก็เลยไม่เข้าใจครับ
อากง พันทิป
© สาวบ้านแต้เป็นเพลงเกี่ยวกับอำเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ ซึ่งแต่ก่อนอำเภอเกษตรสมบูรณ์ มีชื่อว่าป่าสอนลอน บ้นแต้น่าจะอยู่บ้านหนองแต้ ตำบลบ้านยางปัจจุบัน เช่นคำขวัญของเกษตรที่ว่า ดินแดนป่าสอนลอน สะออนสาวบ้านแต้ ฯลฯ นั่นแหละ
เด็กเกษตรสมบูรณ์
© ( ( ( ((((( บ้านเกษตรสมบูรณ์ ))))) ) ) )

ตำบลศรีวิเชียร อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี
...แถบถิ่นอีสานใต้ ก็น่าศึกษา น่าท่องเที่ยว นะฅรับ
หนุ่มเมืองชล
© ( ( ( ((((( วัดบ้านแต้ ))))) ) ) )
คำขวาง อ.วารินชำราบ จ.อุบลราชธานี

( ( ( ((((( โรงเรียนบ้านแต้เก่า ))))) ) ) )
เหล่าเสือโก้ก อ.เหล่าเสือโก้ก จ.อุบลราชธานี

ฃอบฅุณ: ฅุณนานา เพื่อนสามชิกบ้านฅนรักสุนทราภรณ์
แนะนำแหล่งท่องเที่ยว ( ( ( ...สาวบ้านแต้... ) ) ) อุบลราชธานีฅรับ.

( ( ( ((((( โรงเรียนบ้านแต้ใหม่ ))))) ) ) )
เหล่าเสือโก้ก กิ่งอ.เหล่าเสือโก้ก จ.อุบลราชธานี

( ( ( ((((( โรงเรียนบ้านหนองแต้ ))))) ) ) )
นากระแซง อ.เดชอุดม จ.อุบลราชธานี

( ( ( ((((( สถานีรถไฟบ้านแต้ ))))) ) ) )
สถานีรถไฟบ้านแต้ เป็นสถานีรถไฟชั้น ๔ ของทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือ ตั้งอยู่ที่ อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ อยู่ห่างจากสถานีรถไฟกรุงเทพเป็นระยะทาง ๔๙๘ กิโลเมตร
หนุ่มเมืองชล
© ...บ้านแต้... ติดกับ ...บ้านเกษตรสมบูรณ์...
ต่อมามีการแบ่งการปกฅรองแนวรอยต่อสองหมู่บ้านเปน...บ้านเกษตรพัฒนา...
อ.วารินชำราบ จ.อุบลราชธานี.
ฃ้อมูลเพิ่มเติม : ฅุณนานา.
หนุ่มเมืองชล
© เพิ่มเติมพี่หนุ่มเมืองชลค่ะ บ้านแต้ มีอยู่หลายหมู่บ้าน หลายอำเภอ หลายจังหวัด .. บ้านแต้ที่อำเภอวารินชำราบก็มี ซึ่งจะอยู่ใกล้ๆบ้านที่อยู่อาศัยคือบ้านแสนสุข ตำบลแสนสุข อ.วารินชำราบ ปัจจุบันนี้ค่ะ...ได้พบบ้านแต้เนื่องจากได้ขี่จักรยานออกกำลังกายออกค่ะ ขี่ไปประมาณ500เมตร ได้เจอป้ายทางหลวงบอกว่า ... บ้านเกษตรสมบูรณ์ ต่อไปอีก ก็เป็นบ้านเกษตรพัฒนา และต่อจากนั้น ก็จะเป็นบ้านแต้..คิดแล้วก็นึกถึงเพลงสาวบ้านแต้ ..คำร้องว่า...เป็นป่าสอนลอนคือเกษตรสมบูรณ์....สงสัยอยู่เหมือนกันว่า หนุ่มขี่จักรยานตามป่าจากบ้านเกษตรสมบูรณ์ไปหาสาวบ้านแต้หรือไม่.... แต่ก่อนบ้านเกษตรเป็นป่าและปัจจุบันชาวบ้านที่อยู่อาศัยอยู่ทำอาชีพเกษตรกร ปลูกผักขายค่ะ
นานา
© ธรรมนูญ แสงรังษี : ผู้ประพันธ์เพลง " รำวงสาวบ้านแต้ "
ฅลิ้ก: http://www.artgazine.com/shoutouts/viewtopic.php?t=8538
ฅลิ้ก: http://www.oknation.net/blog/print.php?id=280604
ฃอบฅุณ:ฅุณนานา เพิ่มเติมฃ้อมูลฅรับ
หนุ่มเมืองชล
© ฯลฯ
สาวบ้านแต้ขี่สักกะยาน (จักรยาน)
ฯลฯ
เป็นแต่ป่าสอนลอนคือเกษตรสมบูรณ์
ฯลฯ
เนื้อเพลงก็บอกอยู่แล้วว่า บ้านแต้ ที่เกษตรสมบูรณ์
ก็เป็นได้เพียงบ้านหนองแต้ อ.เกษตรสมบูรณ์ เท่านั้น ที่อื่นของปลอม
ทั่วประเทศมีเป็นร้อยแต้ ของแท้ต้องบ้านแต้ อำเภอเกษตรสมบูรณ์
เขยเกษตรสมบูรณ์
© เดี่ยนสามนกกาเหว่ามันฮ้อง (เดือน 3 นกกาเหว่ามันร้อง)
ยูงทองมันก็ฮ้องไหว้วอน (ยูงทองมันมาร้องไหว้วอน)
(หมู่) จากไปสะหวีวี่วี (จากไปเงียบหายจ้อย)

(หมู่) ถ้าบุญเฮามีคงจะได้เจอกัน (ถ้าบุญเรามีคงจะได้เจอกัน)

(หญิง) จากกันตั้งแต่วันตี้ห้า
(หมู่หญิง) วันที่ห้าเดือนกันยายน
(หญิง) พ.ศ.2499
(ท่อนนี้ขอแก้ไขเนื้อร้องครับ) เจ้าอย่าสิอ่งหลายเด้อ เฮ็ดเป้อเจ้อคือกระด้งฝัดเข่า
เจ้าอย่าสิอ่งหลายแม สาวบ้านแต่ขี่ซักกะยาน
(แปล) เธออย่าหยิ่งนักเลย ทำเชิด(หน้าบาน)ยังกับกระด้งฝัดข้าว
เธออย่าหยิ่งนักสิ สาวบ้านแต้คนที่ขี่จักรยานน่ะ
ชาย) จดหมายไปหลายซะบับ (จดหมายไปหาเธอหลายฉบับ)
ได้ฮับหรือเปล่าคนดี (ได้รับหรือปล่าวคนดี)
จากไปสะหวีวี่วี (จากไปเงียบหาย)
หมู่ชาย) จากไปไกลลับตา
ชาย) ถ้าบุญฉันมีคงจะได้เชยชม
หมู่ชาย) ถ้าบุญฉันมีคงจะได้ชมเชย

าย) สายัณห์ตะวันแล่แล่ (ตะวันมีสีแหล่ๆ คือเริ่มจะคล้อยแสงแล้ว)
สาวบ้านแต้ขี่รถซักขะยาน (สาวบ้านแต้ขี่จักรยาน)
ขี่ไปทุกถิ่นสถาน (ขี่ไปทุกถิ่นทุกที่ทุกหมู่บ้าน)
หมู่ชาย) ขี่ไปทุกถิ่นสถาน
ชาย) ขี่รถซักขะยานไปกะสันไหมเธอ (ขี่รถจักรยานไปกับฉันมั้ย)
หมู่ชาย) ขี่รถซักขะยานไปกะสันไหมเธอ


หญิง) เสียใจบ้านอยู่ไกลไปหน่อย
กล้วยอ้อยเป็นแต่ป่าสอนลอน (แถวบ้านเป็นแต่ป่ากล้วยป่าอ้อยสลอน)
(ทุกวันนี้อ.เกษตรสมบูรณ์ก็ปลุกข้าวเป็นหลัก รองมาคืออ้อย พริก ยาสูบ และเป็นป่ากล้วยตามหัวไร่ปลายนา ถัดจากนาก็เป็นภูเขาเป็นป่า)
ขี่ไปจนหัวเข่าเหนื่อยอ่อน
หมู่หญิง) ขี่ไปจนหัวเข่าเหนื่อยอ่อน
หญิง) เป็นแต่ป่าสอนลอนคือเกษตรสมบูรณ์ (มองไปทางไหนก็เป็นป่าแต่ป่าสลอนคืออำเภอเกษตรสมบูรณ์)

สรุปคือ เธอเป็นสาวบ้านนอก อยู่บ้านแต้ อำเภอเกษตรสมบูรณ์
เธอได้จักรยานคันใหม่ก็เห่อหน้าบาน ขี่อวดคนไปหมู่บ้านนั้น หมู่บ้านนี้ แกล้งชวนคนนั้นคนนี้ขี่จักรยานด้วยกัน แต่ว่าตามบ้านนอกหมู่บ้านไกลกัน ระหว่างหมู่บ้านก็เป็นป่าอ้อยบ้าง ป่ากล้วยบ้าง แต่ก็ยังขยันขี่จนเหนื่อย จนเข่าอ่อน
คนอีสาน
© กระทู้พันทิพ เดือนมิถุนายน 2551 "คุณพระนายไวยวงษา" อธิบายความหมายของเพลงไว้ ยาวหน่อยนะคับ
ท่อนนี้
"จากไปตั้งแต่วันตี้ห้าวันตี้ห้าเดือนกันยายน
พ.ศ. 2499 ...พ.ศ. 2499..เจ้าซิอ่องไร่เด้อ เฮ็ดเป้อเซ่อคือกระด้งฟัดข้าว
เจ้าซิอ่องไร่แม่ สาวบ้านแต้ขี่ซักกะยานสาวบ้านแต้ขี่ซักกะยาน

แปล...เนื่องจากว่าเนื้อเพลงนี้ น่าจะย้อนยุคไปปีสองสี่เก้าเก้า จึงมีคำศัพท์อีสานเก่าๆอยู่บ้าง อย่างคำว่า "เจ้าสิอ่องไร่เด้อ ...เจ้าสิอ่องไร่แม่" จริงๆแล้ว คำนี้คนแต่งน่าจะแต่งถูกแล้วล่ะ แต่คนพิมพ์เนื้อร้องและคนฟังจะฟังผิด เพี้ยนไปเป็นคำว่า " อ่อง" ที่จริงคำพื้นถิ่นใช้คำว่า "อ่ง"

และคำว่า "เจ้าสิอ่องไร่เด้อ...เจ้าสิอ่องไร่แม่" ในเนื้อเพลงนั้นคำว่า "ไร่" จริงๆ น่าจะเป็นคำว่า "หลาย" แต่พอร้องไปจะออกเสียงสั้นเลยทำให้คนคิดว่าเป็นคำว่า "ไร่" แล้วก็พิมพ์เนื้อเพลงมาผิดตลอด

และสำหรับประโยคที่น่าจะถูกต้องนั้นคือ
"เจ้าสิอ่งหลายเด้อ...เจ้าสิอ่งหลายแม้"

ซึ่ง คำว่า อ่ง ในภาษาอีสานโดยเฉพาะแถวจังหวัดชัยภูมินครหมายถึง " หยิ่ง ทรนง วางมาด วางท่า เก็ก แอ๊กท่า ขี้โอ่ ท่าใหญ่ เต๊ะท่า จุ๊ย " ดังนั้น ถ้าแปลเนื้อร้องที่ว่า" เจ้าสิอ่งหลายเด้อ..เจ้าสิอ่งหลายแม่ จึงแปลได้ว่า

" "เจ้าสิอ่งหลายเด้อ...เจ้าสิอ่งหลายแม่" =
เธออย่าหยิ่งนักนะ....เธออย่าหยิ่งมากสิ

คำว่า "แม่" ในท่อนนี้ เป็นภาษาชัยภูมิ จริงๆ ออกเสียงว่า "แมะ"
แปลว่า " นะ" หรือ "สิ" ตัวอย่าง เช่น " อย่าเฮ็ดจั่งซี่แมะ" หมายความว่า" อย่าทำอย่างนี้นะ" , อย่าทำอย่างนี้สิ เป็นต้น

"เป้อเซ่อ"...มาจากเนื้อเพลงท่อนนี้" เฮ็ดเป้อเซ่อคือกระด้งฟัดข้าว" จะเป็นหมวดคำ ที่วางไว้เพื่อขายคำนาม มั้งครับ คล้ายๆคำคุณศัพท์ บอกลักษณะที่เด่นชัดขึ้น "เป้อเซ่อ" จึงน่าจะหมายถึง "หน้าใหญ่"

จากเนื้อเพลงที่ร้องว่า "

...เจ้าซิอ่องไร่เด้อ
เฮ็ดเป้อเซ่อคือกระด้งฟัดข้าว
เจ้าซิอ่องไร่แม่
สาวบ้านแต้ขี่ซักกะยาน

จึงแปลความหมายตามบริบทของสิ่งแวดล้อมในยุคปี ๒๔๙๙ ท่อนนี้จึงเป็นการตัดพ้อสาวบ้านแต้ แบบประชดๆนิดๆ

" เธออย่าหยิ่งนักเลย เธออย่าหยิ่งมากนะ ทำหน้าใหญ่เหมือนกระด้งฝัดข้าวไปได้
เธออย่าหยิ่งไปเล๊ย แม่สาวบ้านแต้ขี่จักรยานเอ๊ย"


สมัยนั้นแม่ของข้าพเจ้า กล่าวว่า "สาวอีสาน" จะใส่เสื้อฝ้ายสีดำย้อมสีหม้อนิลแขนยาวนุ่งซิ่นฝ้าย แล้วถ้าใครได้ถีบจักรยานด้วยแล้ว แหมมันออกจะไฮโซ้ไฮโซเนื้อเพลงท่อนนี้จะตัดพ้อสาวบ้านแต้หยิกๆหยอกๆประมาณฉะนั้น..แล

ส่วนคำว่า "สวีวี่วี" ในยุคที่คนแต่งเพลงนี้ คำนี้น่าจะเป็นศัพท์เฉพาะมั้งครับ มารู้ตอนหลังๆ คือคนแถบท้องถิ่นนั้นจะเอามาใช้กัน อาจจะได้รับอิทธิพลมาจากเนื้อเพลงหรือไม่ก็ไม่ทราบได้ แต่รวมๆนั้น คำว่า "สวีวี่วี" มีความหมายว่า "ไปไกลแล้วนะ"

คำว่า"ซ้อนล๊อน" จากท่อนนี้........
v
v
(ญ.) เสียใจบ้านอยู่ไกลไปหน่อย
กล้วยอ้อยเป็นแต่ป่าซ๊อนล๊อน
ขี่ไปจนหัวเข่าเหนื่อยอ่อน
ขี่ไปจนหัวเข่าเหนื่อยอ่อน
เป็นป่าซ๊อนล๊อน
คือเกษตรสมบูรณ์
เป็นป่าซ๊อนล๊อน
คือเกษตรสมบูรณ์


"ซ้อนล๊อน" ก็คือ " สลอน" ซึ่ง แปลว่า "เป็นทิวแถวเป็นแนว"

สาวบ้านแต้ปั่นจักรยานจนหัวเข่าเมื่อยล้า ที่เห็นเบื้องหน้ามีแต่ กล้วย อ้อย เป็นทิวแถวสลอน เพราะที่นี่คือ อำเภอเกษตรสมบูรณ์ อำเภอนี้มีแม่น้ำลำชีไหลผ่าน จึงทำให้มีพื้นที่เกษตรมากมาย และมีความอุดมสมบูรณ์มาก เป็นการบรรยายบริบททางสิ่้งแวดล้อมของท้องถิ่น สำหรับ อำเภอเกษตรสมบูรณ์ ก่อนหน้านี้จะใช้ว่า "อำเภอภูเขียว" เพราะมีพื้นที่ของเขตภูเขียว แต่ไปๆมาๆ กลับสลับกันกับ อำเภอๆหนึ่ง นั่นก็คือ "อำเภอภูเขียว" จึงทำให้ใช้ชื่ออำเภอตามนั้นเรื่อยมา

ส่วนคำว่า "เดี่ยงซาง" ก็คือ เดือนสาม" นั่นแหล่ะ แต่สำเนียงคนชัยภูมิจะออกเสียงเป็น "เดี่ยนซาม" สระเอือจะเป็น สระเอีย เสียส่วนมาก

ท่อนที่บอก.."สายยันญ์ตะวันแล่แล่ สาวบ้านแต้ขี่รถสักขะยาน"

ประโยคนี้ จะเห็นคำว่า"แล่แล่" คำนี้ไม่ใช่แค่คำสัมผัสที่ไป สัมผัสกับคำว่า" สาวบ้านแต้" เท่านั้น จริงๆ คำว่า "แล่แล่" มีความหมายถึง ช่วงเวลาพลบค่ำ หรือไม่ก็ช่วงเย็นๆ ตะวันยอมแสง อัสดง เพลงนี้ จึงให้อารมณ์ถึงการร้องโดยกล่าวถึงในบริบทของช่วงเวลาเย็นๆ แดดอ่อนๆค่อนข้างจะพลบค่ำ( ตะวันแล่แล่) และคำสักขะยาน...คนแถบนี้เรียกและออกเสียงอย่างนั้นจริงๆ

หมายเหตุ.. คำว่า "แล่แล่" หรือ "แหล่" เป็นคำอีสาน จะหมายถึง ค่อข้างดำ แต่ไม่ดำ จะคล้ำๆ และหม่นๆ เราจะเห็นว่า ในหนังเรื่อง "องค์บาก" ตัวละคร ที่หม่ำ
จ๊กหมก เล่น ชื่อ "หัมแหล่" แหล่ ในที่นี้ก็คือ คล้ำๆ ไม่ดำซะทีเดียว

แหล่ หรือ แล่แล่ ในท้องถิ่น จึงใช้มากกับคนที่มีผิวสีแทนด้วย ถ้าเป็นดารา อย่างหน่อย บุษกร , เบนซ์ พรชิตา นี่ก็รียกว่า "แหล่" หรือ "แล่แล่" ได้เหมือนกัน

คนอีสานหรือคนฝั่งประเทศลาวก็มักตั้งชื่อลูกที่มีผิวพรรณไม่ขาว ไม่ดำ ผิวสีแทนว่า "แหล่" กันดาษดื่น เช่นกัน

อนึ่ง..เนื้อเพลงนี้จริงๆแล้ว ผมคิดว่าต้นฉบับไม่น่าจะเป็นเพลงที่มีการแบ่งเป็นช่วงชายหญิง เนื้อหาเพลงทั้งหมด น่าจะเป็น เพลงที่ชายร้องเดี่ยว โดยเนื้อหาจะกล่าวถึงสาวบ้านแต้ การคิดถึง เพราะสาวบ้านแต้จากไปนานไปไกล จดหมายไปก็แล้วก็ไม่มีตอบ ไปแล้วไปเลย พอเดือนสามเข้า นกเกาเหว่า นกยูง นกขุนทองมันร้องก็พลอยให้พี่นี้คิดถึงน้องจริงๆ แต่พอน้องกลับมาน้องก็หยิ่งเหลือเกิน ไม่คุยกับพี่ เพราะน้องโก้เก๋ ขี่จักรยาน น้องจากไปนาน(สวีวี่วี) ถ้าบุญเรามีก็คงจะได้เจอกันอีกนะ...น้องนางสาวบ้านแต้
"เสียใจบ้านอยู่ไกลไปหน่อย" น่าจะเป็นการโต้ตอบประโยคที่ว่า " ขี่รถสักกะยานไปกับสันมั้ยเธอ"

ผมมองว่าประโยคนั้นไม่น่าจะเป็นการโต้ตอบของชาย กับ หญิง คำว่า "เสียใจ" ในที่นี้น่าจะหมายถึง เสียใจ และเห็นใจ เพราะบ้าน น้องนาง อยู่ไกลไปหน่อย ระยะทางที่จะกลับบ้านน้องนางนั้น ก็เต็มไปด้วยอ้อย กล้วย เป็นทิวแถวแนวยาว ปั่นไกลจนหัวเข่านี่เหนื่อยอ่อน ล้ามากเลย คือเป็นประโยคพูดของคนร้องซึ่งเป็นชายกล่าวถึวสาวบ้านแต้มากว่า แต่พอเอามาสลับให้เป็นการร้อง ชาย หญิง มันก็เลยดู คล้ายกับการโต้ตอบ แต่ถ้าดูทั้งเพลงจะเห็นว่า ไม่น่าจะใช่ประโยคโต้ตอบ ถ้าเราอ่านผิวเผิน เราก็คงจะมองเช่นนั้นว่าเป็นการตอบโต้

ชาย..ขี่รถจักยานไปกับชั้นมั้ยเธอ
หญิง..เสียใจย่ะบ้านอยู่ไกลไปหน่อย

ผมว่าการแต่งเพลงสมัยนั้นไม่น่าจะเป็นการตอบโต้กันด้วยถ้อยคำแบบนั้นแน่ๆ และถ้าย้อนไปมองคำอื่นๆก่อนหน้า และคำอื่นๆหลังคำว่า "เสียใจ" มันมีบริบทอื่นให้ตีความได้ว่า ไม่น่าจะใช่ประโยคตอบโต้ ผมจึงเข้าใจความหมายของคำว่า "เสียใจบ้านอยู่ไกลไปหน่อย" เป็นอย่างที่บอกในบรรทัดต้น




อำนาจ รักษ์งาน
© เดี่ยนสามนกกาเหว่ามันฮ้อง (เดือน 3 นกกาเหว่ามันร้อง)
ยูงทองมันก็ฮ้องไหว้วอน (นกยูงทองมาร้องเสียงวอนวอน)
(หมู่) จากไปสะหวีวี่วี (จากไปเงียบหายไม่เห็นกลับมาแบบหายลับตาไปเลย)

(หมู่) ถ้าบุญเฮามีคงจะได้เจอกัน (ถ้าบุญเรามีคงจะได้มาพบกัน)

(หญิง) จากกันตั้งแต่วันตี้ห้า(เราจากกันตั้งแต่วันที่ห้า)
(หมู่หญิง) วันที่ห้าเดือนกันยายน(5 กันยายน)
(หญิง) พ.ศ.2499
เจ้าอย่าสิอ่งหลายเด้อ(เธออย่าทนงตนมากนัก) เฮ็ดเป้อเจ้อคือกระด้งฝัดเข่า(ทำหน้าไม่รู้อิโหน่อิเหน่เป๋อเด๋อเหมือนหน้ากระด้ง)
เจ้าอย่าสิอ่งหลายแม สาวบ้านแต่ขี่ซักกะยาน(เธออย่าอวดดีหรือทำเก๊กมากนัก)
( สาวบ้านแต้คนที่ปั่นจักรยาน)
ชาย) จดหมายไปหลายซะบับ (จดหมายไปหาเธอหลายฉบับ)
ได้ฮับหรือเปล่าคนดี (ได้รับหรือปล่าวละเธอ)
จากไปสะหวีวี่วี (จากไปเงียบหายลับตาไปไม่หวลกลับ)

ถ้าบุญฉันมีคงจะได้เชยชม


าย) สายัณห์ตะวันแล่แล่ (ตอนกลางวันก่อนพลบค่ำดวงอาทิตย์อ่อนแสงใกล้มืด))
สาวบ้านแต้ขี่รถซักขะยาน (สาวบ้านแต้นั่งปั่นจักรยาน)
ขี่ไปทุกถิ่นสถาน (ปั่นไปทุกถิ่นทุกที่)

ขี่รถซักขะยานไปกะสันไหมเธอ (ปั่นจักรยานไปกับฉันหรือปล่าวครับ)
เสียใจบ้านอยู่ไกลไปหน่อย(เสียใจค่าบ้านอยู่ไกลมาก)
กล้วยอ้อยเป็นแต่ป่าสอนลอน (แถวบ้านเป็นแต่ป่ากล้วยป่าอ้อยสลอน)
ขี่ไปจนหัวเข่าเหนื่อยอ่อน(ปั่นรถจักรยานไปจนเข่าอ่อน)

เป็นแต่ป่าสอนลอนคือเกษตรสมบูรณ์ (มองไปทางไหนก็เป็นป่าสลอนนั่นคืออำเภอเกษตรสมบูรณ์)
คนบ้านนอกจ้า
© เนื้อหาในเนื้อเพลง วิถีชีวิต ธรรมชาติ รวมทั้งสถานที่ในเนื้อเพลง ล้วนมีอยู่จริง ณ อ.เกษตรสมบูรณ์ จ.ชัยภูมิ ดังคำขวัญของอำเภอเกษตรสมบูรณ์ " ดินแดนป่าสอนลอน
สะออนสาวบ้านแต้ งามแท้แลคิ้งไกล น้ำพรมไหลผ่าน สงกรานต์ภูกุ้มข้าว นมัสการพระเจ้าองค์ตื้อ ลือพระไกรสิงหนาท พระธาตุกุดจอก นามบ่งบอกคือเกษตรสมบูรณ์ "
คน เกษตรสมบูรณ์ โดยกำเนิด
© และอีกอย่างหนึ่ง คำว่า “จากไปสวีวี่วี” ไม่ได้เกี่ยวอะไรกับ อ.สวี จ.ชุมพร เลยแม้แต่น้อย มันแปลว่า " จากไปไกลลับ " ครับ !!
ฮ่วย มา อยาก เว่า เป๋น เสียง ใน ฟิล์ม ให่ ฟัง แท่ นอ ...555++
คน เกษตรสมบูรณ์ โดยกำเนิด
© กำลังทำรายงานประวัติศาสตร์บ้านเกิด บ้านมะเกลือใหม่ ซึ่งเป็นบ้านหนึ่งในตำนานสาวบ้านแต้เพราะได้เป็นสถานที่ที่ถ่ายทำภาพยนต์โดยใช้บ้านพ่อคุณท้าวเป็นบ้านของสาวบ้านแต้ และหนุ่มๆ สาวๆ ที่ขี่สักขะยาน ก็เป็นรุ่นป้าที่ปัจจุบันก็ 60 ปีกว่าๆ แล้ว ด้วยความเจริญที่เป็นหมู่บ้านติดถนนด้านหน้า ส่วนด้านหลังติดลำตะคลองที่มาจากเขื่อนลำตะคลอง มีไร่นาทุ่หญ้าที่สมบูรณ์ และมีน้ำบาดาลจากการขุดเจาะโดยเจ้าหน้าที่ที่ทำถนนมิตรภาพ จึงมีทั้งสวนหย่อมที่สวยงามในการถ่ายทำ เราชาวบ้านตำบลมะเกลือมใหม่มีความภูมิใจร่วมกับอำเภอเกษตรสมบูรณ์คะ
ลูกหลานบ้านมะเกลือใหม่ อ.สูงเนิน
© ฟังเพลงนี้แล้วคิดถึงบ้านเกษตรสมบูรณ์ มีคนแปลเพลงนี้ผิดไปเหมือนกัน เข้าใจไปว่าบ้านแต้อยู่เมืองเหนือไปเลย ที่จริงเพลงนี่น่าจะเป็นบ้านหนองแต้ เกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิรึปล่าว ฟังเพลงแล่ว คิดฮอดบ้านหลาย
คนเกษตรสมบูรณ์จากบ้านมาไกล
© เรื่องสวีวี่วีในมุมมองของผมหมายความว่า
ชายคนหนึ่งนั่งดูรูปในหนังสือแฟชั่นอยู่
จนถึงเวลาไปงานบวชลูกหลานในหมู่บ้าน
ก็ลุกขึ้นไปแอาบน้ำแต่งตัวไปยืนหน้ากระจก
หยิบหวีขึ้นมาจะหวีผม มองเงาตัวเองในกระจก
พอหาเส้นผมบนศีรษะไม่ได้ก็เกิดอารมณ์เสีย
ชนิดรุนแรงเกินระงับใจ เลยขว้างหวีทิ้ง
พร้อมกับร้องสำทับไปว่า "จากไปซะหวี"
แต่ด้วยความโกรธจัดก็เลยสำทับหลายครั้งว่า
จากไปซะหวี หวี หวี หวี หวี หวี หวี
แต่คนใกล้เคียงกลับได้ยินว่า
จากไปสวีวี่วี
ดังเนื้อเพลงสาวบ้านแต้นี่แล
อัตคัตเกษา
© จากทุกความคิดเห็น ได้มีเวทีสืบประวัติ เพลงนี้จากหลายแหล่ง โดยนายอำเภอท่านหนึ่งของเกษตรสมบูรณ์ มีผู้เฒ่าท่านหนึ่ง เล่าให้ฟังว่า จริง ๆ แล้ว เพลงนี้เป็นเพลงล้อเลียน สาวบ้านแข้ (อ.ภูเขียว) ซึ่งสมัยนั้น มีหนุ่มโยธา มาสร้างถนนลาดยาง จึงมีสาว ๆ ขี่รถสักกะยาน ผ่านมา จึงเป็นที่มาของเพลง สาวบ้านแข้ เป็นชื่อที่เพี้ยนมา จากหนังสือประวัติจังหวัดชัยภูมิ ฉบับที่โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล ตีพิมพ์ ปี 2514 ที่ปกหลัง ระบุไว้ชัดเจน ว่าชื่อเพลงนี้ คือเพลงสาวบ้านแข้ และบ้านหนองแต้ ต.บ้านยางนั้น พึ่งแยกออกจากบ้านเมืองเก่าเมื่อประมาณปี 2536 นี้เอง ถ้าสนใจประวัติอำเภอภูเขียว อำเภอเกษตรสมบูรณ์ ขอให้ไปอ่านหนังสือประวัติศาสตร์อีสาน จะทราบคำตอบ ว่าจริง ๆ แล้ว เป็นอำเภอที่แบ่งแยกออกจากกันครับ ส่วนข้อมูลอื่น ๆ ที่ถูกต้องนั้น คงต้องให้ผู้อาวุโส ท่านอื่น ๆ ชี้แนะ เพิ่มเติมครับ
คนชัยภูมิ คนหนึ่ง
© บ้านแต้ ในบทเพลงนี้ คือ หมู่บ้านหนึ่ง ของ อ.เกษตรสมบูรณ์ จ.ชัยภูมิ นะคะ ดังนั้นเนื้อหาของเพลงนี้จึงเกี่ยวข้อง กับ จังหวัดชัยภูมิโดยตรง # แต่ มีหมู่บ้านหนึ่ง ในเขต อ. คอนสวรรค์ ชื่อว่าหมู่บ้านโนนแต้ * เข้าใจตรงกันนะ ว่านี้คือ อีก 1 บทเพลงเอกลักษณ์ของ จังหวัดชัยภูมิ # จบ ปิ๊ง
สาวผู้ดีหลวง นครชัยภูมิ
 



เชิญส่งเกร็ดเกี่ยวกับเพลงรำวงสาวบ้านแต้
จาก
ข้อความ
 

บ้านคนรักสุนทราภรณ์ เว็บไซต์สำหรับคนรักบทเพลงสุนทราภรณ์ เปิดบริการตั้งแต่ กุมภาพันธ์ 2545
เว็บไซต์นี้ออกแบบสำหรับ Internet Explorer Version 6 ขึ้นไป หน้าจอกว้าง 800 พิกเซลขึ้นไป ขนาดตัวอักษร Medium