อ่านและตอบกระทู้

สมาชิกแสดงความคิดเห็น แจ้งข่าวสาร

26 ต.ค. 2563
01067
อนุสนธิจากบทความ สนามวิจารณ์ : เอื้อ สุนทรสนาน ดุริยกวีสี่แผ่นดิน
อนุสนธิจากบทความ สนามวิจารณ์ : เอื้อ สุนทรสนาน ดุริยกวีสี่แผ่นดิน ของ ร. นะพันธุ์ ใน หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ คอลัมน์ จุดประกาย วันพุธที่ 26 พฤษภาคม 2547 นั้น นี่เลยเชิญ คลิก

1. อันดับแรกสุด ต้องขอชื่นชมผู้รวบรวมและเรียบเรียง หนังสือ "เอื้อ สุนทรสนาน ดุริยกวีสี่แผ่นดิน" คือ ศรี อยุธยา ที่มีความมานะพยายามในการเขียนบทความอันเกี่ยวเนื่องกับ ครูเอื้อ สุนทรสนาน หรือ "สุนทราภรณ์" ซึ่งข้อมูลต่าง ๆ ในหนังสือเล่มนี้ก้ได้นำข้อมูลมาจากแหล่งต่าง ๆ มากมาย โดยข้อมูลเหล่านี้ต่างก็กระจัดกระจายอยู่ตามหนังสืองานศพ, หนังสือที่ระลึกเนื่องในโอกาสต่าง ๆ ฯลฯ ซึ่งยากต่อการค้นหาข้อมูลอย่างยิ่ง

2. คุณประโยชน์ของหนังสือเล่มนี้ คือ สามารถใช้อ้างอิงได้ โดยไม่ต้องไปค้นหนังสือต่าง ๆ ดังที่ว่าไว้ในข้อ 1.

3. จุดบกพร่องของหนังสือเล่มนี้ ดังที่ ร. นะพันธุ์ เขียนไว้ คือ ขาดบรรณานุกรม แต่นั่นก็ได้อ้างไว้แล้วในส่วนต่าง ๆ ของหนังสือ แต่อาจจะไม่สมบูรณ์นัก เช่น ในหน้า 60 บรรทัดที่ 7 นับจากล่างขึ้นบน เขียนไว้ว่า "ครูดนตรี ตราโมท บุตรชายของปรมาจารย์ดนตรีไทย ครูมนตรี ตราโมท เล่าไว้ใน หนังสือไหว้ครูดนตรีไทย นั้น บอกว่า ..." ศรี อยุธยา ได้อ้างจริงว่านำมาจากหนังสือไหว้ครูดนตรีไทย ขาดก็แต่เพียงนำหนังสือเล่มนั้น มาอ้างซ้ำในบรรณานุกรม เพราะผู้อ่านที่ต้องการสืบค้นในแนวลึกต่อไป ไม่อาจทราบได้เลยว่า เป็นหนังสือไหว้ครูดนตรีไทย เล่มใด พิมพ์ปีใด พิมพ์ที่ไหน ซึ่งเป็นข้อผิดพลาดที่ ร. นะพันธุ์ ได้กล่าวไว้แล้วนั่นเอง

4. จริงอย่างที่ ร. นะพันธุ์ กล่าวไว้ คือ เพลงต่าง ๆ ในหนังสือเล่มนี้ ผู้อ่านที่ไม่ได้สัมผัสกับเพลงสุนทราภรณ์มาอย่างเชี่ยวชาญและโชกโชน ก็ไม่อาจทราบได้เลยว่า เพลงเหล่านั้น ร้องอย่างไร อย่างเช่น "หาดแสนสุข" ซึ่งคุณสุปาณี พุกสมบุญ ขับร้องไว้ เป็นท่านแรก เพราะในหนังสือบอกไว้แต่เพียง ชื่อเพลง ผู้ประพันธ์คำร้อง-ทำนอง ผู้ขับร้อง และเนื้อเพลง แต่ไม่ได้พิมพ์โน๊ตเพลงกำกับไว้ จึงเป็นการลำบากอย่างที่สุด ที่จะทำให้ผู้อ่านได้ทราบซึ้งถึงอรรถรสของบทเพลงที่ผู้เขียนต้องการสื่อถึง

5. หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือที่มีคำนิยมมากที่สุด เท่าที่ผมเคยอ่านมา จริงอย่างที่ ร. นะพันธุ์ กล่าวไว้ แต่นั่นก็ไม่ใช่ประเด็นหลักเลย เพราะคำนิยมของบางท่านก็มีประโยชน์ในแง่การวิเคราะห์ วิจารณ์ เช่น ของ ศ.ดร. เจตนา นาควัชระ หรือของ ศ.นพ. พูนพิศ อมาตยกุล เป็นต้น ซึ่งดีไม่ดี ก็สามารถนำไปอ้างอิงต่อได้อีกต่างหากด้วย

6. จริงอย่างที่ ร. นะพันธุ์ กล่าวไว้ คือ บทเพลงต่าง ๆ ของสุนทราภรณ์ ถูกจำกัดอยู่ในวงแคบ ที่กล่าวเช่นนั้น เพราะเพลงต่าง ๆ ของสุนทราภรณ์ ถูกผลิตออกมาในท้องตลาดอย่างจำกัด เพลงบางเพลงที่ ศรี อยุธยา ได้นำมาเขียนไว้ ในหนังสือเล่มนี้ บางเพลงเราท่านก็ไม่เคยได้ยินเลย เช่น Good bye Summer, ฟ้าประทานพร, ไทยไม่ทำลายไทย, หลงคอย, วันประวัติศาสตร์ เป็นต้น เพราะบางครั้งเพลงบางเพลงไม่ได้บันทึกเป็นแผ่นเสียงไว้ หรือถ้าบันทึกก็นำมาเผยแพร่ไม่บ่อยครั้ง เช่นเพลง ฟ้าประทานพร จึงทำให้ผู้อ่านไม่สามารถจินตนาการได้ถูกต้องว่าเพลงนั้น ๆ จะออกมาในลักษณะใด

พูดถึงการผลิตเพลงออกมาจำหน่ายแล้ว ก็เหมือนกับการพายเรือวนเวียนอยู่ในอ่าง กล่าวคือ ผู้ผลิตเป็นแต่เพียงว่า ผลิตเพื่อขายผลงานที่เป็นที่นิยมเท่านั้น เพลงบางเพลงที่ไม่เป็นที่นิยมก็ไม่ได้ทำออกมาจำหน่าย ทำให้การเผยแพร่บทเพลงของสุนทราภรณ์ขาดความสมบูรณ์ไปนั่นเอง

บางครั้งผู้ผลิตก็ผลิตซ้ำ ๆ กัน เพียงแต่เปลี่ยนชื่ออัลบั้ม หรือไม่ก็นำเพลงเดิม ๆ สลับอัลบั้มกัน ำให้เพลงดี ๆ หายสาปสูญไปจากท้องตลาดโดยปริยาย แต่ก็ยังมีกลุ่มผู้จัดรายการเพลงบางกลุ่ม ยังให้ความสำคัญถึงจุดนี้ จึงได้จัดรายการรำลึกถึงนักร้อง หรือครูเพลง ท่านต่าง ๆ ขึ้น และทำหนังสือ, ซีดีเพลง จำหน่าย เพื่อเผยแพร่ผลงานเพลงที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ การจัดเช่นนี้ นับว่าได้เนื้อมากที่สุด คือ สามารถรวบรวมบทเพลงต่าง ๆ ที่เกรงว่าจะสูญ และพิมพ์เนื้อเพลง (บางครั้งมีโน้ตเพลงประกอบด้วย) ต่าง ๆ ลงในหนังสือ เป็นการสืบต่ออายุของบทเพลงได้เป็นอย่างดีอีกทางหนึ่ง

7. ข้อจำกัดอีกประการหนึ่งของหนังสือเล่มนี้ก็คือ ข้อมูลส่วนใหญ่มาจากแหล่งทุติยภูมิ กล่าวคือ ไม่ได้มาโดยตรงจากปากของผู้มีส่วนร่วม แต่ก็ต้องเห็นใจศรี อยุธยา ผู้เขียนหนังสือ เพราะครูเพลงบางท่านก็ได้ล่วงลับดับสูญไปหมดแล้ว จึงต้องนำข้อมูลจากหนังสือต่าง ๆ มาอ้างอิงแทนที่จะได้มาโดยตรงจากผู้มีส่วนร่วม

แต่ผู้เขียนก็ได้กล่าวไว้แล้วใน "จากผู้เขียน" ว่า ข้อมูลทุกอย่างได้ถูกการตรวจสอบแล้วจากทายาทของครูเพลงท่านต่าง ๆ ก็

เทพกร บวรศิลป์1 มิถุนายน 47 เวลา 22:04 น.


โปรดอ่าน ก่อนแสดงความเห็น
โปรดหลีกเลี่ยงการใช้หลายชื่อในห้องกระทู้ เพราะอาจทำให้เกิดปัญหาในการเข้าบ้านคนรักสุนทราภรณ์ครั้งต่อไป